Τα περισσότερα ζευγάρια στις μέρες μας δεν χωρίζουν επειδή σταμάτησαν να αγαπιούνται.

Συνήθως απομακρύνονται επειδή σταμάτησαν να συνδέονται.

Πίσω όμως από αυτή τη λέξη, «σύνδεση», κρύβεται κάτι ακόμη βαθύτερο.

Όλοι οι άνθρωποι, ανεξάρτητα από την ηλικία τους, έχουμε μια βαθιά ανάγκη να νιώθουμε ότι υπάρχει ένας άνθρωπος που είναι συναισθηματικά διαθέσιμος για εμάς.

Ένας άνθρωπος που, όταν δυσκολευόμαστε, μπορούμε να στραφούμε προς αυτόν χωρίς να φοβόμαστε ότι θα μας απορρίψει, θα μας κρίνει ή θα μας αφήσει μόνους.

Αυτός είναι ο ασφαλής συναισθηματικός δεσμός. Δεν σημαίνει βέβαια και εκεί ότι δεν διαφωνούμε. Δεν σημαίνει ότι δεν πληγωνόμαστε.

Σημαίνει ότι, ακόμη και μέσα στη διαφωνία, συνεχίζουμε να νιώθουμε ότι είμαστε στην ίδια πλευρά.

Ότι δεν είσαι ο αντίπαλός μου. Είσαι ο άνθρωπός μου. Αυτός που μπορώ να στηριχτώ όταν το έχω ανάγκη.

Όμως η καθημερινότητα, οι υποχρεώσεις, τα παιδιά, η δουλειά, η κούραση, η κακή ή η ανύπαρκτη επικοινωνία και οι απογοητεύσεις μπαίνουν σιγά σιγά ανάμεσά τους. Και κάποια στιγμή παύουν να βλέπουν ο ένας τον άλλον και αρχίζουν να βλέπουν κυρίως τα παράπονα, τις ματαιώσεις και τις ανεκπλήρωτες ανάγκες τους.

– Η διαδρομή της αποσύνδεσης
Κάπως έτσι ξεκινά ο γνωστός φαύλος κύκλος.
Εγώ παραπονιέμαι γιατί δεν παίρνω αυτό που έχω ανάγκη.
Εσύ απομακρύνεσαι γιατί νιώθεις ότι δεν σε καταλαβαίνω ή ότι σε θεωρώ υπεύθυνο.
Εγώ πιέζω περισσότερο.
Εσύ κλείνεσαι περισσότερο.
Και οι δύο πονάμε, αλλά κανείς δεν νιώθει πραγματικά ότι τον ακούν ή ότι τον βλέπουν.
Σε εκείνο ακριβώς το σημείο η σύνδεση αρχίζει να χαλαρώνει και να χάνεται και κυριαρχεί η κούραση και η απογοήτευση.

Τα τελευταία χρόνια, μέσα από τις συναντήσεις μου με ζευγάρια, έχω παρατηρήσει κάτι που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά.
Όταν έχει συσσωρευτεί δυσαρέσκεια, αρχίζουμε σιγά σιγά να κοιτάζουμε περισσότερο τη συμπεριφορά του άλλου παρά τον ίδιο τον άνθρωπο.
Βλέπουμε τι είπε. Τι δεν είπε. Τι έκανε. Τι δεν έκανε.
Πόσο μας πλήγωσε. Πόσο μας απογοήτευσε. Πόσο δεν μας καταλαβαίνει.
Κάπως έτσι όμως χάνουμε από τα μάτια μας την σημαντικότητα και την αξία του ανθρώπου που βρίσκεται δίπλα μας και βλέπουμε κυρίως τους λόγους που προκαλούν αποσύνδεση.
Όμως η επανασύνδεση ξεκινά όταν σταματώ για λίγο να κοιτάζω μόνο αυτά που κάνει π.χ η γυναίκα μου που δεν μου αρέσουν και αρχίζω να αναρωτιέμαι και να νοιάζομαι τι να συμβαίνει μέσα της.

Αφήνω για λίγο το δίκιο μου και αναζητώ να δω και την δική της πλευρά.
Όχι γιατί είναι απαραίτητα σωστή. Όχι γιατί φταίω εγώ. Όχι γιατί πρέπει να συμφωνήσω μαζί της. Αλλά γιατί θέλω απλά να την καταλάβω.

Τότε αρχίζουν να γεννιούνται διαφορετικές αφυπνιστικές ερωτήσεις:
– Πώς μπορεί άραγε να είναι εκείνη σήμερα;
– Τι την απασχολεί; Τι την κουράζει; Τι την φοβίζει;
– Τι έχει ανάγκη να νιώσει; Τι προσπαθεί να μου πει πίσω από τα λόγια ή τις αντιδράσεις της;
Με λίγα λόγια μπαίνω στα παπούτσια της για να την κατανοήσω. Η κατανόηση βέβαια δεν σημαίνει ότι συμφωνώ με όλα.
Σημαίνει όμως ότι είμαι πρόθυμος να δω τον κόσμο για λίγο μέσα και από τα δικά της μάτια.

– Το δίκιο μέσα από τα κόκκινα και τα πράσινα γυαλιά μας
Στις περισσότερες συγκρούσεις συμβαίνει κάτι που συχνά περιγράφω στα ζευγάρια.
Ο καθένας, εξαιτίας του τρόπου που έχει μεγαλώσει, βλέπει τον κόσμο και αυτό που θεωρεί σωστό μέσα από τα δικά του γυαλιά- φίλτρα.
Για τον ένα αυτά είναι κόκκινα. Για τον άλλο πράσινα.
Ο καθένας αγωνίζεται και επιχειρηματολογεί για το δίκιο του δικού του χρώματος.
Και ξέρεις κάτι; Όταν προκύπτει ένα θέμα συνήθως και οι δύο έχουν δίκιο στο πώς το αναγνωρίζουν.
Ταυτόχρονα όμως και οι δύο μπορεί να έχουν άδικο.
Γιατί η πραγματικότητα της σχέσης σπάνια είναι μόνο κόκκινη ή μόνο πράσινη.
Τις περισσότερες φορές είναι κοκκινοπράσινη.
Όταν επιμένω ότι το δικό μου χρώμα είναι το σωστό, τότε προσπαθώ να νικήσω και όχι να συνδεθώ.

Στο βάθος, αυτό που αναζητά κάθε άνθρωπος μέσα στη σχέση δεν είναι να έχει πάντα δίκιο. Είναι να μπορεί να στραφεί προς τον άνθρωπό του και να νιώσει ότι δεν είναι μόνος.
Όταν αρχίζω να αναρωτιέμαι: «Τι βλέπει άραγε εκείνη που εγώ δεν βλέπω;»
τότε ανοίγει ένας νέος χώρος. Ο χώρος της συνεργασίας και της σύνδεσης.
Η ερώτηση αλλάζει από: «Ποιος έχει δίκιο;»
σε: «Ποια λύση μπορεί να χωρέσει και τους δύο μας;»
Εκεί αρχίζει να γεννιέται το Εμείς.
Υπάρχει μια φράση εδώ που τα τελευταία χρόνια θεωρώ όλο και πιο σημαντική: Η σύνδεση γεννιέται όταν η ανάγκη μου να κατανοήσω τον άλλον γίνεται μεγαλύτερη από την ανάγκη μου να έχω δίκιο.
Ακούγεται απλό.
Στην πράξη όμως είναι από τις δυσκολότερες μετατοπίσεις.
Όταν ο σύντροφός μου λέει κάτι που με ενοχλεί, η πρώτη μου αντίδραση είναι συνήθως να εξηγήσω, να δικαιολογηθώ ή να αποδείξω ότι έχει παρεξηγήσει τα πράγματα.
Εκείνη τη στιγμή όμως η συζήτηση μετατρέπεται σε δικαστήριο.
Και στα δικαστήρια των σχέσεων συνήθως δεν υπάρχει σύνδεση.
Υπάρχουν μόνο δύο άνθρωποι που προσπαθούν να αποδείξουν ότι έχουν δίκιο.
Η σύνδεση όμως επιστρέφει όταν κάνω μια παύση και αναρωτιέμαι: «Τι άκουσε εκείνη/ος από αυτό που έκανα;» «Τι μπορεί να ένιωσε;» «Τι σημαίνει γι’ αυτήν/όν αυτό που μόλις συνέβη;»
Δεν σημαίνει εδώ ότι χάνω ή ότι παραιτούμαι από τη δική μου αλήθεια.
Σημαίνει ότι της δίνω χώρο να υπάρξει δίπλα στη δική μου.

-Η τέχνη της σύνδεσης
Η σύνδεση όμως δεν χτίζεται μόνο με κατανόηση ή μόνο με συζητήσεις. Χτίζεται κυρίως με πράξεις.
Με μικρές καθημερινές κινήσεις που λένε: «Σε βλέπω, σε θέλω δίπλα μου.»
Δηλαδή, Ένα βλέμμα. Μια αγκαλιά χωρίς απαίτηση. Μια ειλικρινή ερώτηση.
Μια αναγνώριση της προσπάθειας του άλλου. Μια πρόθυμη συμμετοχή στα βάρη της καθημερινότητας.
Οι περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται πολύ γρήγορα τη διαφορά ανάμεσα στη γνήσια φροντίδα και στη στρατηγική.
Η σύνδεση δεν είναι τεχνική. Δεν είναι στρατηγική. Είναι η καθημερινή επιλογή να γίνομαι για τον άνθρωπό μου ένα ασφαλές μέρος, ένα ασφαλές καταφύγιο στο οποίο μπορεί να επιστρέφει και να νιώθει ασφάλεια . Και να του επιτρέπω να γίνεται κι εκείνος το ίδιο για μένα.

 

Χρειάζεται επίσης να θυμόμαστε κάτι σημαντικό.
Η σύνδεση δεν είναι ατομική ευθύνη.
Δεν μπορεί ένας άνθρωπος να κουβαλά μόνος του μια σχέση για πάντα.
Η δική μου πρόθεση να δω, να ακούσω και να κατανοήσω είναι ένα πρώτο βήμα.

Η βαθιά σχέση όμως γεννιέται όταν και οι δύο μετακινούνται από το:«Κατανόησέ με πρώτα εσύ.» στο: «Ας προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε ο ένας τον άλλον.»
Η σχέση ανθίζει όταν σταματάμε να ψάχνουμε ποιος φταίει περισσότερο και αρχίζουμε να αναρωτιόμαστε: «Τι μπορώ να προσφέρω εγώ στο Εμείς μας;»

Υπάρχει βέβαια σε πολλούς η πεποίθηση ότι το να βάζω τον άλλον πάνω από εμένα και να του καλύπτω όλες τις ανάγκες, δείχνει ότι τον αγαπάω.
Και αυτό όμως μπορεί να είναι ανισορροπία.
Η αγάπη δεν ζητά να εξαφανιστεί κανείς. Ούτε εκείνη. Ούτε εγώ.
Το ζητούμενο δεν είναι: «Εσύ ή εγώ.»
Το ζητούμενο είναι: «Εσύ, εγώ και το Εμείς.»
Για να υπάρξει ένα υγιές Εμείς χρειάζεται να είμαστε και οι δύο παρόντες.
Να μπορώ να ακούσω χωρίς να εγκαταλείπω τον εαυτό μου.
Να μπορώ να εκφράσω τις ανάγκες μου χωρίς να ακυρώνω τις δικές σου.
Να μπορώ να βάζω όρια χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν σε αγαπάω.
Να μπορώ να αποδεχθώ χωρίς να προσπαθώ να διορθώσω.
Ίσως τελικά η πιο ώριμη μορφή αγάπης να μην είναι: «Σε αγαπώ τόσο πολύ που θα κάνω τα πάντα για σένα.»
Ούτε: «Σε αγαπώ μόνο όταν με βολεύεις.»
Αλλά: «Μπορώ να σταθώ απέναντί σου ολόκληρος. Και να σε αφήσω να σταθείς απέναντί μου ολόκληρη. Χωρίς να χρειαστεί να μικρύνει κανείς μας. Χωρίς να χρειαστεί να εξαφανιστεί κανείς μας. Για να δώσουμε χώρο στο Εμείς.»
Και ίσως αυτό το Εμείς να είναι μία από τις πιο όμορφες μορφές ανθρώπινης σύνδεσης που μπορούμε να ζήσουμε.

Ίσως λοιπόν το πραγματικό ερώτημα να μην είναι αν αγαπάμε τον σύντροφό μας.
Αλλά αν ο τρόπος που επιλέγουμε να συνδεόμαστε βοηθά τη σχέση να ανθίζει ή τη σπρώχνει σιγά σιγά προς την απόσταση και την αποσύνδεση.
Και ίσως η απάντηση να κρύβεται κάθε φορά που έχουμε το θάρρος να αφήσουμε για λίγο τα γυαλιά μας στην άκρη και να συναντήσουμε τον άνθρωπο απέναντί μας όπως πραγματικά είναι.
Έτσι ας αναρωτηθούμε για τη δική μας διαδρομή:

• Τελικά μέσα από ποια γυαλιά βλέπω εγώ τη σχέση μου;
• Τα αποτελέσματα που έχω δημιουργήσει μέχρι σήμερα στις σχέσεις μου τι μου δείχνουν για τον τρόπο που συνδέομαι;
• Και όταν προκύπτει μια δυσκολία, συναντώ τον σύντροφό μου με την ενήλικη πλευρά μου ή με το πληγωμένο κομμάτι μου που ζητά να δικαιωθεί;