Έχετε αναρωτηθεί γιατί συχνά στις σχέσεις μας δυσκολευόμαστε ή αποφεύγουμε να κάνουμε ορατά τα θέλω μας και παραχωρούμε έτσι μεγάλο μέρος της πρωτοβουλίας των κινήσεων στο άλλο πρόσωπο; Γιατί είναι τόσο δύσκολο να βάζουμε όρια;

• Μήπως φοβόμαστε ότι με αυτό τον τρόπο μπορεί να βλάψουμε τη σχέση ή ότι θα δυσαρεστήσουμε τον/τη σύντροφό μας;
• Μήπως φοβόμαστε ότι αν βάζαμε όρια οι άλλοι μπορεί να μην ήθελαν να είναι μαζί μας;
• Μήπως φοβόμαστε ότι οι άλλοι μπορεί να νόμιζαν ότι είμαστε προβληματικοί/-ές ή ότι είμαστε πολύ απαιτητικοί/-ές;
• Το σημαντικότερο όμως ερώτημα είναι: μήπως τελικά φοβόμαστε ενδόμυχα πως θα αποκαλυφθεί ότι οι άλλοι δεν ενδιαφέρονται αρκετά για μας ώστε να βγουν από το βόλεμά τους;

Και αυτό είναι κάτι που ίσως δεν θέλουμε ή δεν είμαστε έτοιμοι να το δούμε…

Σε κάθε περίπτωση όμως, το να μη θέτουμε τα όριά μας, έχει σημαντικές επιπτώσεις για μας, γιατί χάνουμε τη σύνδεση με τα δικά μας συναισθήματα, τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας.

Αποσυνδεόμαστε έτσι από την εσωτερική μας ζωή και λειτουργούμε υπολογιστικά και χωρίς αυθεντικότητα.

Αυτό έχει σαν συνέπεια τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που επιδιώκουμε όταν δεν θέτουμε όρια. Επιτρέπουμε έτσι την εσωτερική και εξωτερική μας παραβίαση.

Οι άλλοι χάνουν το ενδιαφέρον τους γιατί δεν μένει ουσιαστικά τίποτα από εμάς για να αγαπήσουν.

Είμαστε έτσι για τους άλλους ένα θολό και ασαφές άτομο που δεν ενδιαφέρεται για τον εαυτό του και για τις ανάγκες του.

Αυτό τελικά θέλουμε όταν “παραβιάζουμε” τον εαυτό μας, μη θέτοντας ξεκάθαρα τα όριά μας;

Οι έρευνες και η κλινική πρακτική δείχνουν ότι οι άνθρωποι που δεν έχουν ορατά,  ξεκάθαρα όρια συνήθως καταλήγουν σε σχέσεις με ανθρώπους που ρουφούν ενέργεια, παίρνουν περισσότερα απ’ όσα δίνουν και έχουν λίγη αληθινή αγάπη να μας προσφέρουν.

Τα όρια, αντίθετα από ό,τι ίσως πιστεύουμε,  καθρεφτίζουν την αγάπη στον εαυτό μας αλλά και τον αυτοσεβασμό μας.

Κάτω από αυτή την οπτική τα όρια δεν είναι μία κατάσταση αντιπαράθεσης με τον/τη σύντροφό μας, αλλά μία κατάσταση που μας επιτρέπει να είμαστε “παρόντες” στη σχέση και να υπερασπιζόμαστε την αγάπη, την εκτίμηση και το σεβασμό που έχουμε στον εαυτό μας.

Θέτοντας όρια, από τη μία βάζουμε ξεκάθαρα το δικό μας στίγμα θέτοντας τον συνειδητό ενήλικα εαυτό μας στο προσκήνιο και από την άλλη ορίζουμε στον/στη σύντροφό μας ότι δεν επιθυμούμε και δεν επιτρέπουμε την όποια παραβίασή μας.

Τα όρια λοιπόν είναι πράξη αγάπης στον εαυτό μας αλλά και ένα σαφές πλαίσιο που δείχνει μέχρι που μπορεί να φτάσει ο άλλος/η, ώστε να υπάρχει αμοιβαιότητα, λειτουργικότητα και αρμονία στη σχέση.

 

 

 

Στο 1ο μέρος του άρθρου η πρόθεση ήταν να δούμε τη σύνδεση ανάμεσα στις «φωνούλες» που ξεπηδάνε από μέσα μας και στον τρόπο που αυτές μας επηρεάζουν στην αλληλεπίδρασή μας με το αντίθετο φύλο. Προτείναμε και μια άσκηση αυτοπαρατήρησης.

 Τώρα όμως που πίνουμε το φρέντο μας στην παραλία ή στην δροσιά του κλιματιστικού στο σπίτι, γιατί να χρειάζεται να μπαίνουμε σε αυτό τον κόπο και να αυτοπαρατηρούμαστε αντί να διαβάζουμε κάτι πιο εύπεπτο για τις σχέσεις ή τέλος πάντων κάτι πιο ανώδυνο με happy end;

 Η προφανής απάντηση είναι ότι όλη μας η ζωή είναι σχέσεις. Ως βιολογικοί οργανισμοί είμαστε σχεδιασμένοι για σύνδεση. Σε μεγάλο βαθμό η ποιότητα της ζωής και της συναισθηματικής μας ισορροπίας εξαρτάται από την ποιότητα των σχέσεών μας, είτε είμαστε σε διακοπές είτε ακόμα περισσότερο όταν είμαστε βουτηγμένοι στην καθημερινότητά μας.

 Και καλώς ή κακώς μέσα στις «φωνούλες» αυτές περιέχονται οι σπόροι της δημιουργίας και τα μοτίβα διαχείρισης των σχέσεων που δημιουργούμε στη ζωή μας.

 Όμως τότε γιατί άλλα θέλουμε συνειδητά να δημιουργήσουμε για τις σχέσεις μας και άλλα αποτελέσματα μας προκύπτουν; Γιατί στην αρχή οι σχέσεις μας ξεκινάνε με καλές προϋποθέσεις και στο τέλος κάποιες καταλήγουν σε ατελείωτους καβγάδες και πόνο;

 Μια πρώτη απάντηση βρίσκεται στον τρόπο που λειτουργεί ο νους μας!

 Οι ερευνητές των νευροεπιστημών μας λένε ότι οι άνθρωποι καθορίζουμε τη συμπεριφορά μας χρησιμοποιώντας τον συνειδητό νου μας στο 5% του χρόνου μας κατά μέσο όρο.

 Το υπόλοιπο 95% της νοητικής μας δραστηριότητας ελέγχεται από προγραμματισμούς που έχουν αποκτηθεί νωρίτερα, από την οικογένειά μας και το στενό μας περιβάλλον και είναι αποθηκευμένοι στον υποσυνείδητο νου.

 Ο συνειδητός μας νους μπορεί να επιθυμεί να  είμαστε σε μια σχέση ή να λειτουργούμε περισσότερο αρμονικά στην υπάρχουσα σχέση ή το γάμο μας.

Το υποσυνείδητό μας όμως μπορεί να είναι γεμάτο με εγγραφές του τύπου: «δεν αξίζω μια καλή σχέση» ή ότι «οι σχέσεις είναι επώδυνες και φέρνουν πόνο» ή ότι οι γυναίκες είναι «μπιπ»… και οι άντρες είναι «καραμπίπ»…και πολλά άλλα, συνήθως αποδυναμωτικά.

 Το θέμα όμως εδώ είναι ότι ο επεξεργαστής του υποσυνείδητου νου είναι ένα  εκατομμύριο φορές πιο ισχυρός από αυτόν του συνειδητού νου. Όταν υπάρχει διαφορά σε θέματα σχέσεων ανάμεσά τους στο τέλος επικρατεί η αντίληψη που είναι αποθηκευμένη στο υποσυνείδητό μας, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για την έκβαση της σχέσης.

 Πριν λοιπόν ξεκινήσουμε να εξετάζουμε θέματα συμπεριφορών των δύο συντρόφων, τρόπους αποτελεσματικής επικοινωνίας, διαχείρισης των αναγκών τους και άλλα που αφορούν τη λειτουργία των σχέσεων, χρειάζεται αρχικά να δούμε πώς εμείς είμαστε προγραμματισμένοι και τι αληθινά πιστεύουμε μέσα μας για τον εαυτό μας και τις σχέσεις μας.

 Τι λέτε; Αξίζει τον κόπο να παρατηρήσουμε τι έχουν να μας πουν για την ιστορία των σχέσεών μας αυτές οι φωνούλες;

 

 

Όλοι μας κατά καιρούς διαβάζουμε άρθρα ή quotes για τις συντροφικές σχέσεις και κάποτε λέμε: «τι ωραίο άρθρο, πόσο σωστά τα λέει, με άγγιξε πολύ αυτό, να θυμηθώ να το εφαρμόσω και εγώ στις σχέσεις μου κλπ- κλπ»

Αν είμαστε όμως ειλικρινείς με τον εαυτό μας, αναγνωρίζουμε ότι μετά από λίγες μόλις ημέρες ο απόηχος των λέξεων έχει ξεθωριάσει και, το κυριότερο, εμείς παραμένουμε σχεδόν οι ίδιοι.

Και να τότε οι ενοχές και να οι τύψεις και να ο θυμός και οι μομφές στον εαυτό μας και έτσι …όλα τριγύρω αλλάζουνε και όλα τα ίδια μένουν. Και αυτό είναι η καλή εκδοχή, γιατί συνήθως θεωρούμε ότι φταίνε οι άλλοι για ό,τι δεν κυλά όπως θα θέλαμε στις σχέσεις μας.

Τότε απογοητευόμαστε ή δίνουμε υπόσχεση στον εαυτό μας ότι την επόμενη φορά θα είμαστε πιο επίμονοι, πιο αποφασισμένοι, πιο πειθαρχημένοι κ.α.

Ας αναλογιστούμε όλοι μας πόσες φορές έχει επαναληφθεί αυτός ο κύκλος και πόση απογοήτευση έχει συσσωρευθεί μέσα μας.

Εν τω μεταξύ, ίσως εξακολουθούμε να παραμένουμε μόνοι ή μόνες, ή ίσως η σχέση μας ξεθωριάζει ή ο γάμος μας γίνεται μια εναλλαγή τσακωμών και βαρεμάρας με μερικά μόνο διαλείμματα αρμονίας και ισορροπίας.

Και το ερώτημα είναι: «Μα γιατί συμβαίνουν αυτά, αφού είχαμε ξεκινήσει τόσο καλά στην αρχή της γνωριμίας μας, ή γιατί μένω μόνος/η, αφού το θέλω τόσο πολύ να μπω σε μια σχέση; Τι έχει στραβώσει τελικά;»

Συχνά καταλήγουμε στο: «Δεν το θέλω άλλο αυτό το σενάριο στη ζωή μου.»

 

Άσκηση αυτοπαρατήρησης

Για την ώρα προτείνω να γίνουμε παρατηρητές στις «φωνούλες» που ξεπηδάνε από μέσα μας και μας επηρεάζουν στον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους άλλους. Ας κάνουμε «επιγειωμένη αυτογνωσία» και ας γίνουμε παρατηρητές του εαυτού μας, ώστε να αναγνωρίσουμε συνειδητά τις φωνούλες αυτές.

Ας αναλογιστούμε δηλαδή σε στιγμές ηρεμίας μας ή σε στιγμές απογοήτευσης ή και σε στιγμές έντασης ακόμα, τι σενάριο παίζεται στο μυαλό μας σχετικά με την μοναξιά μας ή τη σχέση μας ή το γάμο μας.

Τι συνήθως λέμε τότε για τις σχέσεις, για τους άντρες ή για τις γυναίκες ή και για τον εαυτό μας;

Πόσο συχνά αναγνωρίζουμε ότι επαναλαμβάνεται το μοτίβο αυτών των σκέψεων; Αναγνωρίζουμε μετά από αυτές τις σκέψεις τι συναισθήματα μας δημιουργούνται; Αισθανόμαστε τότε ενδυναμωμένοι ή αποθαρρυμένοι; Αισιόδοξοι ή απαισιόδοξοι;

Σε τι δράσεις συνήθως οδηγούμαστε μετά από αυτές τις σκέψεις και αυτά τα συναισθήματα; Τι αποτέλεσμα έχουν αυτά και πού μας οδηγούν; Στη σύνδεση με τον εαυτό μας και τους άλλους ή στην αποσύνδεση;

Χαλαρά λοιπόν, είτε είμαστε σε διακοπές είτε είμαστε εντός των τειχών, ας αφιερώσουμε λίγη ενέργεια ώστε να κάνουμε συνειδητά ορατές τις φωνούλες αυτές, που έτσι κι αλλιώς υπάρχουν και λειτουργούν ερήμην μας…

Θα δούμε στο 2ο μέρος γιατί είναι σημαντικές αυτές οι φωνούλες για τη θετική ή αρνητική έκβαση των σχέσεων που κάνουμε στη ζωή μας και πώς μπορούμε να τις κάνουμε να λειτουργούν υπέρ μας.

Αναγνωρίζετε άραγε (τώρα ή από το παρελθόν) κάποιες «φωνούλες» σχετικές με τις σχέσεις σας;

Πόσο κοντά είναι αυτές με την πραγματικότητα που βιώνετε στις σχέσεις σας σήμερα;

Το θέμα των ορίων είναι ένα κομβικό σημείο για την υγεία και την μακροημέρευση μιας σχέσης.

Γιατί είναι κομβικό;

Ακριβώς γιατί καθρεφτίζει το μέγεθος της αγάπης στον εαυτό και του αυτοσεβασμού που έχουμε εμείς σαν άτομα.

Τα όρια κάτω από αυτή την οπτική δεν είναι μια κατάσταση αντιπαράθεσης με το αγαπημένο μας πρόσωπο, αλλά μια κατάσταση που μας επιτρέπει να είμαστε παρόντες στη σχέση και να υπερασπιζόμαστε την αγάπη, την εκτίμηση και το σεβασμό που έχουμε στον εαυτό μας.

Όταν εμείς δε σεβόμαστε και δεν υπερασπιζόμαστε τις ανάγκες μας και τα θέλω μας, είναι απολύτως φυσικό οι σύντροφοί μας να μας φέρονται με τρόπο που να επιβεβαιώνει αυτή μας την εσωτερική κατάσταση. Με αυτόν τον τρόπο τους εκπαιδεύουμε να μας φέρονται έτσι. Από εμάς ξεκινάει η άκρη και αυτή είναι η δική μας ευθύνη.

Άλλωστε όπως αναφέραμε ήδη σε προηγούμενο άρθρο (Τρείς βασικές προϋποθέσεις για να δημιουργούμε υγιείς σχέσεις που διαρκούν), η πρώτη βασική προϋπόθεση για να έχουμε σταθερή αγάπη για τους άλλους ανθρώπους και τους συντρόφους μας είναι το να έχουμε σταθερή αγάπη για τον εαυτό μας.

Και πώς σχετίζεται η αγάπη για τον εαυτό μας με τα όρια;

Τι μας εμποδίζει;

Ας το προσεγγίσουμε καλύτερα από την οπτική του γιατί αποφεύγουμε συνήθως να βάζουμε όρια και παραχωρούμε έτσι μεγάλο μέρος της πρωτοβουλίας των κινήσεων στο άλλο πρόσωπο.

Συνήθως αποφεύγουμε να κάνουμε ορατά και καθαρά τα θέλω μας ή να διεκδικούμε από τη θέση του ενήλικα τις ανάγκες μας, γιατί φοβόμαστε ότι με αυτόν τον τρόπο μπορεί να βλάψουμε  τη σχέση ή ότι θα δυσαρεστήσουμε τον/τη σύντροφό μας.

Ίσως να φοβόμαστε ότι αν βάζαμε όρια οι άλλοι μπορεί να μην ήθελαν να είναι μαζί μας, ή ότι μπορεί να νόμιζαν ότι είμαστε προβληματικοί ή μπορεί να έκριναν ότι είμαστε πολύ απαιτητικοί ή το σημαντικότερο, γιατί θα αποκαλυπτόταν ότι οι άλλοι δεν ενδιαφέρονται αρκετά για εμάς, ώστε να βγουν από το βόλεμά τους. Και αυτό είναι κάτι που ίσως δεν θέλουμε να το δούμε…

Συνέπειες

Όμως αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις και για μας, γιατί χάνουμε την σύνδεση με τα δικά μας συναισθήματα, τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας. Αποσυνδεόμαστε έτσι από την εσωτερική μας ζωή και λειτουργούμε υπολογιστικά, χωρίς αυθεντικότητα.

Αυτό έχει σαν συνέπεια τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που θέλουμε να πετύχουμε όταν δε θέτουμε όρια και επιτρέπουμε έτσι την εσωτερική και εξωτερική μας παραβίαση.

Οι άλλοι χάνουν το ενδιαφέρον τους γιατί δεν μένει τίποτα ουσιαστικό από εμάς για να αγαπήσουν.

Έτσι, είμαστε για τους άλλους ένα θολό και ασαφές άτομο. Και οι μόνοι που τους αρέσουν τα θολά και ασαφή άτομα είναι οι ναρκισσιστές και αυτοί που δεν θέλουν να φαίνεται κανείς άλλος έξω από τους ίδιους και τις ανάγκες τους. Επίσης άνθρωποι που έχουν ασθενή, ασαφή όρια συνήθως καταλήγουν σε σχέσεις με ανθρώπους που ρουφούν ενέργεια, παίρνουν περισσότερα από όσα δίνουν και έχουν λίγη αληθινή αγάπη να προσφέρουν.

Αυτό βέβαια τις περισσότερες φορές δεν είναι μία συνειδητή επιλογή αλλά περισσότερο αποτέλεσμα των προγραμματισμών μας, είτε οικογενειακών είτε κοινωνικών, όπως π.χ ότι αγάπη σημαίνει να εστιαστείς πολύ στον άλλον ή να ικανοποιείς πρώτα τις ανάγκες του αγαπημένου άλλου κ.λ.π.

Μάλιστα, πολλοί  και πολλές από εμάς με κάποιον τρόπο «εξαφάνιζαν τον εαυτό τους και τις ανάγκες τους μέσα στην σχέσεις», για χρόνια, προσπαθώντας να δημιουργήσουν «σταθερότητα» και να νιώθουν ασφάλεια.

Τι μας βοηθάει

Όμως καθώς βαδίζουμε στο δρόμο της αυτογνωσίας και συνδεόμαστε όλο και περισσότερο με τη θέση του συνειδητού ενήλικου εαυτού μας, συνειδητοποιούμε ότι:

•    Χρειάζεται να βάζουμε όρια και να μάθουμε να λέμε όχι όπου χρειάζεται.

•    Χρειάζεται να έχουμε επίγνωση ότι είμαστε ένα άτομο ξεχωριστό από τους άλλους ανθρώπους με τις ιδιαιτερότητές μας τις οποίες αναγνωρίζουμε και αγαπάμε.

•    Χρειάζεται να διαπραγματευτούμε τη θέση μας.

•    Χρειάζεται να είμαστε αυθεντικοί και έντιμοι με τον εαυτό μας και με τους άλλους, τόσο για τα προτερήματα όσο και για τις αδυναμίες μας.

•    Χρειάζεται να ανεβάσουμε τις προσδοκίες μας, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι μπορεί κάποιος να φύγει και ρισκάρουμε να μείνουμε μόνοι μας.

Εμείς μέχρι τώρα κάναμε το αντίθετο. Ψάχναμε δηλαδή για μία σχέση με το να προσπαθούμε να «συγχωνευτούμε» με το άλλο πρόσωπο.

Όταν όμως αποκτούμε την επίγνωση ότι είμαστε ένα ξεχωριστό άτομο, αναγνωρίζουμε και ότι έχουμε τα δικά μας όρια και τα θέτουμε από αγάπη για τον εαυτό μας.

Αυτά τα όρια χρειάζεται να τα επικοινωνούμε με αγάπη, ώστε να έχουμε μια υγιή σχέση, με σεβασμό στον εαυτό μας και στον άλλο/την άλλη.

Άλλο οικειότητα και άλλο κατάλυση των ορίων.

Χρειάζεται να είμαστε ένας «ισχυρός ξεχωριστός εαυτός» πριν μπορέσουμε να διατηρήσουμε την αγάπη μας με έναν άλλο/μια άλλη!

«Το άρθρο αυτό είχε δημοσιευτεί για πρώτη φορά  το 2018 στην όμορφη ζωή»